"Kavala’yı Özgürlüğünden Mahrum Edenler”e Yaptırımlar Avrupa Konseyi’nin Gündeminde

Hafta içinde Avrupa Konseyi Parlamenterler Asamblesi’ne sunulan karar tasarısı, Kavala hakkında karar verenlere Magnitsky yaptırımları öngörüyor ve AB’ye de çağrı sunuyor.

Türkiye’de farklı kesimlerden binlerce siyasi mahpus arasında ismi simgeleşen, “Gezi Davası” hükümlüsü Osman Kavala’nın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM) yıllardır gelgitler halinde yaşanan itiraz sürecinde kritik bir eşiğin daha geçildiği anlaşılıyor.

Ankara’nın direnişi üzerine geçen ay AİHM’in Büyük Daire’sine taşınan duruşmadan tam bir ay sonra, alışılmadık hızla gelinen bir başka aşamada, Avrupa Konseyi Parlamenterler Asamblesi’nin (PACE) farklı siyasi kanatlarından 28 milletvekili, “Kavala’yı özgürlüğünden mahrum edenler”e yaptırım uygulanmasını öngören bir karar tasarısını gündeme taşıdı.

Bu tasarı kabul edildiği takdirde Kavala hakkında tutuklama ve mahkumiyet kararları veren savcı ve yargıçlar ve diğer ilgili yetkililer seyahat yasakları ve Avrupa’daki hesaplarına el konması gibi sert tasarruflarla karşı karşıya kalabilecekler.

Aralarında Polonya eski adalet bakanı Adam Bodnar ve Yunanistan eski başbakanlarından Yorgo Papandreu’nun da olduğu imzacıların sunduğu metinde şunlar yazılı:

“Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Osman Kavala’ya ilişkin iki kararında, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 18. maddesini ihlal ettiğine hükmetmiş; bu durum, Selahattin Demirtaş örneğinde olduğu gibi, hakkında yürütülen yargılamaların, adaleti sisteminin kötüye kullanımı niteliğinde olduğunu ve onun susturmayı amaçladığını ortaya koymuştur.

Mahkeme, Türkiye’de hukukun üstünlüğünün bulunmadığını gösteren bir diğer önemli kararda (Yalçınkaya/Türkiye),Sözleşme’nin 7. maddesi kapsamında güvence altına alınan “kanunsuz suç ve ceza olmaz” ilkesinin sistematik ve yaygın bir şekilde ihlal edildiğine, bu ihlalin Mahkeme önündeki 8 binden fazla derdest dosyayı ve Türk mahkemelerindeki 100 binden fazla davayı ilgilendirdiğine hükmetmiştir.

Bakanlar Komitesi tarafından başlatılan ihlal prosedürü sonrasında verilen karar da dahil olmak üzere, 2019 ve 2022 yıllarında verilen Mahkeme kararlarına rağmen, Osman Kavala hâlen cezaevinde tutulmaktadır.

Parlamenterler Meclisi, 2518 (2023) sayılı Kararında, “bu istisnai davanın Sözleşme sisteminin bütün temelini zedelediğini” belirterek Osman Kavala’nın serbest bırakılması çağrısını açık ve kesin bir şekilde yinelemiştir.

Osman Kavala’nın davasıyla ilgilenen Türk savcıları, hâkimleri ve diğer yetkililer hukukun kötüye kullanılması yoluyla gerçekleştirilen, hukuka aykırı tutukluluğundan müştereken sorumludur.

Bu nedenle Meclis (PACE), 2518 (2023) sayılı Kararda yer alan çağrısını takip ederek, Avrupa Konseyi üyesi ve gözlemci devletler ile Avrupa Birliği’ni, Osman Kavala’nın hukuka aykırı ve keyfî şekilde özgürlüğünden yoksun bırakılmasından sorumlu olan savcılar ve hâkimler de dâhil olmak üzere ilgili yetkililere karşı “Magnitsky mevzuatı” veya benzeri hukuki araçlar kapsamında hedefli yaptırımlar uygulamaya davet etmelidir.”

22 Nisan Çarşamba günü Strasbourg’da PACE’de yaşanan bu gelişmeyi hukukçu-gözlemci sıfatıyla izleyenlerden biri, Avrupalı hukukçuların oluşturduğu, Brüksel merkezli Justice for Rule of Law derneğinin yönetim kurulu üyesi, Türkiye Adalet Bakanlığı eski ataşesi Yavuz Aydın’dı.

Ona gelişmelerle ilgili izlenimlerini sordum, tasarının yol haritası hakkında bilgi aldım. Mülakat burada.

Nasıl abone olursanız olun, okuduğunuz için teşekkür ederim.